Yediğimiz şeylerin büyük kısmı hâlâ bilinmiyor: Bilim insanlarından ‘beslenmenin karanlık maddesi’ uyarısı

Beslenme yıllarca basit bir denklem gibi anlatıldı: Protein kasları destekler, karbonhidrat enerji verir, yağ depolanır, vitaminler de vücudun işleyişinde rol oynar. Bu yaklaşım yanlış değil ancak eksik olabilir. Bilim insanlarına göre gıdalar yalnızca kalori ve temel besin öğelerinden ibaret değil. Tabağımızdaki her yiyecek, vücudumuzla etkileşime giren binlerce farklı kimyasal bileşik taşıyor. Bugüne kadar beslenme bilimi çoğunlukla yaklaşık 150 bilinen besin bileşenine odaklandı. Ancak uzmanlar, gerçek sayının 26 binden fazla olabileceğini belirtiyor. Üstelik bu bileşiklerin çoğu hâlâ tam olarak haritalanmış değil. 2003 yılında insan genomu çözüldüğünde, birçok bilim insanı bunun hastalıkların sırlarını büyük ölçüde ortaya çıkaracağını düşünüyordu. Ancak zamanla genlerin hastalık…

Ne kadar yaşayacağımızı gösteren saat yaptılar

Bilim insanları; fareler, sıçanlar, makak maymunları ve insanlardan oluşan 4 farklı memeli türünün 25 doku tipini inceleyerek “Transkriptomik Saat” adı verilen evrensel bir biyolojik tahmin modeli geliştirdi. Bu yeni nesil saat, sadece bir insanın hücrelerinin ne kadar yaşlı olduğunu söylemekle kalmıyor, ne kadar süre yaşayacağını (olası ölüm süresini) da tahmin edebiliyor. Hücrelerin “anlık görüntüsü” alındı Önceki yıllarda geliştirilen yaşlanma saatleri, yalnızca DNA üzerindeki kimyasal etiketleri (epigenetik) inceliyordu ve doğruluk payları oldukça düşüktü. Yeni yöntemde ise bilim insanları, transkriptom adı verilen ve bir hücrenin “şu anda hangi genleri çalıştırdığını” gösteren 11.000 gen ekspresyon profilini analiz etti. Araştırmanın kıdemli yazarı Vadim Gladyshev,…